مىافزايد ، و از خلال مطالب كتاب ، مىتوان اطّلاعات فراوانى دربارهء اصفهان در قرون پنجم تا هفتم هجرى به دست آورد . استاد عبّاس اقبال آشتيانى اين كتاب را در سال 1328 ش با فهرست‌هاى مورد نياز به چاپ رساند ، و اكنون نيز به همّت مركز اصفهان‌شناسى و خانهء ملل تجديد چاپ شده است . 10 . نزهة الاذهان فى تاريخ اصبهان ، تأليف مجد الدّين ابو طاهر محمّد بن يعقوب فيروزآبادى ( م 817 ق ) كه متأسفانه نسخه‌اى از اين اثر به جاى نمانده است . اين‌ها مهم‌ترين تأليفاتى است كه تا قرن نهم هجرى دربارهء اصفهان به نگارش درآمده است . مورّخان از كتاب‌هاى ديگرى نيز دربارهء اصفهان نام برده‌اند كه چون نسخه‌اى از آن‌ها در دسترس نيست ، از ذكر آن‌ها صرف‌نظر شد . در ضمن بسيارى از كتاب‌هايى كه دربارهء سرگذشت محدّثين ، شعراء ، ادباء ، قاريان ، مفسّران و حكماى اسلام نگاشته‌اند ، مطالب فراوانى دربارهء اصفهان به دست مىآيد ، از جمله الانساب سمعانى ، معجم البلدان و معجم الادباء تأليف ياقوت حموى ، نزهة القلوب و تاريخ گزيده تأليف حمد اللّه مستوفى ، خريدة القصر تأليف عمّاد الدّين محمّد اصفهانى ، لباب الالباب تأليف سديد الدّين محمّد عوفى ، تذكرة الشعراء تأليف دولتشاه سمرقندى ، و غيره . منابع اصفهان‌شناسى از قرن 13 هجرى تا امروز در اواسط دورهء قاجار ، پس از اعزام عدّه‌اى از محصّلين به اروپا ، تأسيس مدرسهء دار الفنون توسّط امير كبير و تأسيس چند روزنامهء فارسى زبان در ايران ، هند ، مصر و لندن ، و ورود افكار روشن‌فكرانه به ايران ، و به ويژه واقعهء بسيار مهمّ و تأثيرگذار انقلاب مشروطيّت ايران ، تحوّلات مهمّى در عرصهء فرهنگ و ادب ايران به وجود آمد . در اين سال‌ها به تاريخ و جغرافياى محلّى نيز توجّه شد ، و تعدادى از دانشمندان و مورّخان ، دربارهء مناطق و شهرهاى مختلف ايران ، آثارى را پديد آوردند . از اوايل دورهء پهلوى ، به تدريج ، تأليف كتاب‌هاى مختلف جهت معرّفى اصفهان و آثار